Er is roering gaande in onderwijsland. Inspecteurs struinen langs Nederlandse basisscholen als aasgieren, terwijl ze in Finland de inspectie eenvoudig hebben afgeschaft. Leerkrachten haken bij bosjes af omdat ze de werkdruk niet meer aankunnen. Totale chaos overheerst. Gebrek aan structuur, respect en waardering staan met stip bovenaan. Elke school doet zijn best om onderscheidend te blijven met mooie woorden als Ondernemend onderwijs, Iederwijs en zelfs Wonderwijs. Methodemakers zuigen de ene na de andere vernieuwing uit hun duim en directeuren grabbelen in de ton der verschrikkingen in de hoop op het winnende lot. Ouders zijn het overzicht al lang kwijt en slepen hun kind van de ene school naar de andere school wanneer het even tegen zit. Ik ga er voor het gemak maar even van uit dat iedereen met een klein beetje verstand inziet dat het kind hier echt niet op de eerste plaats komt.

Mijn zoon zit op een ondernemende school. Fijn in de buurt, zodat we op de fiets kunnen en vanwege de overtuiging dat het niet uit zou moeten maken op welke school je kind zit. Uiteindelijk komt dezelfde leerstof toch aan bod? Hij heeft het naar zijn zin. Hij heeft een aardige invalmeester, die de reeds overspannen leerkracht vervangt en goede vrienden, maar met het leren is hij totaal de kluts kwijt. Hij zit in een basisgroep 6,7,8. Nu in groep 6 ervaart hij stress van school. Hij wordt geacht zelf zijn lessen in te plannen zodat hij na een week twintig taken af heeft. De leerkrachten lopen rondes, zag ik op het rooster staan. Ik zou willen adviseren om wat meer stil te staan, of te gaan zitten voor het overzicht. Mijn zoon, een rustige afwachtende jongen, heeft het voor elkaar gekregen om een hele dag zijn blokje op een vraagteken te laten staan, zonder dat het door een leerkracht werd opgemerkt. Hij heeft nu een koptelefoon om zich af te kunnen sluiten voor omgevingsruis, omdat er door al die individuele weektaken altijd wel iemand instructie krijgt of van plek gaat wisselen om aan het werk te gaan.

Alles moet door de leerkrachten worden geregistreerd, per leerling, per doel, per vakgebied. Deze extra administratieve baan gaat ten koste van de tijd voor het kind, de tijd voor de voorbereiding van goede lessen en de tijd voor overdenking. Nu zou je verwachten dat ouders ook wat terugzien van al die registratie. Dat is niet het geval. Het is modern om tegenwoordig te werken met portfolio’s. Het kind mag zelf bepalen welk werk er in komt om thuis te laten zien. Er staan geen rapportcijfers in, maar smileys, of iets goed ging, minder goed, of helemaal dramatisch. Zo plant een kind zelf zijn schooltijd en zijn leerproces vertelde een zeer bedreven leerkracht, hoogstwaarschijnlijk de vrouw van een inspecteur. Ik schoot in de lach, niet uit disrespect maar uit ongeloof. Is dat niet een beetje verschuiving van verantwoordelijkheden?

Ik stel voor dat de inspecteurs starten met het teruggeven van verantwoordelijkheid voor het onderwijs aan de leerkrachten, die over het algemeen professioneel genoeg zijn om samen met hun team goed onderwijs te verzorgen. Geef hen vertrouwen, alleen dan kan de kwaliteit groeien en verbeteren. En leerkrachten leg niet alle verantwoordelijkheid voor het slagen van het leerproces bij de kinderen neer en laat ze gewoon kind zijn. Neem het heft weer in handen en zorg dat je respect afdwingt bij de kinderen en ouders omdat je wat te melden hebt. Met dertig kinderen in een klas is het niet te doen om allemaal verschillende weektaken te maken. Differentieer waar nodig, op basis van inzicht en niet omdat een inspecteur daar punten voor geeft!