Donderdagavond, een dampend bord Nasi Goreng, een gebakken ei, stevige lik sambal met schijfjes zuur. De honden hebben net gegeten, dus is het heerlijk eten zonder een kwijlende Beagle naast me. De voordeur staat op een kier omdat Mr. Apollo van daarboven, nog even wat warmte naar beneden heeft geslingerd en ik dus zweet.

Deurtje open, raampjes open en het kleine beetje wind mag gratis en voor niets door de kamer glijden om o.a. de honden enigszins te verkoelen. Maar ik heb de eerste korrels rijst nog niet op de lepel liggen, of buiten lopen twee mensen tegen elkaar te schreeuwen. Joop de Beagle in standje knokken, Bump de fox over zijn toeren en zelfs kleine Queen wordt er sacherijnig wakker van. Ik spring op, want er staat een stoel voor de deur en die is niet Joop proef. Ik heb nog net een stukje Beagle vast, om hem met een berekende maar bescheiden worp terug de kamer in te krijgen. Wie durft mij te storen tijdens de heerlijk maaltijd?

Het is mijn buurjongen die schizofrenie heeft ( en een orgel) die zijn moeder gezellig voor rotte vis uitmaakt. Een paar ogen in zijn hoofd  die er elk moment uit kunnen floepen, en zijn vuisten gebald heeft. De buurpot van beneden komt met haar dikke kop over de galerij heen, om ook weer snel weg te duiken. Hallo vriend, alles goed, zeg ik. Hij kijkt mij aan en zegt: ik ben boos. Ik loop naar hem toe kijk hem even aan waarna mijn blik afdwaalt naar z’n moeder, ze is bang. Ik begrijp het, je eigen kind in bedwang houden is verdomd moeilijk. Hij loopt met grote passen naar binnen, en gooit met een ferme klap zijn slaapkamerdeur dicht. Z’n moeder en ik kijken elkaar aan en zeggen niets, en heel veel. Andere medicijnen zegt ze zachtjes, en minder. Wij moeten meer zelf gaan doen is ons verteld, zegt ze ook zachtjes. Er rolt een traan over haar wang en ze loopt naar binnen. Ik sta alleen, letterlijk alleen. Ik loop naar binnen en zie op de dekenkist een heel schoon bord staan. Met daarnaast een Beagle met rijstkorrels op zijn wang. Het wordt dus een blikje bier met een boterham, ook lekker.

 

De zin van: we moeten zelf meer gaan doen, blijft in m’n kop zitten. Ik geloof dat de experts dit participatie noemen. Een participatiesamenleving moet het worden, actief burgerschap heet het geloof ik ook. Schijnbaar ben ik nu dus passief, ook leuk om te weten.

Passief betekent voor mij dat ik een ontvangende, claimer zou zijn. En nu moet ik dus actief, betrokken worden en mij als een model, verantwoordelijke burger op gaan stellen. Dus nieuwe plichten en verantwoordelijkheden zonder rechten en voorzieningen. Van het stem verheffen naar weten wanneer ik m’n klep moet houden, zoiets.

Nu ben ik een modelletje verzorgingsstaat uit de jaren ‘50. En volgens mij heeft mijn Willem A. geroepen:  minder verzorgingsstaat is meer burgerschap. Sorry beste Willem, foutje. Je bent even een beetje dom!

 

(onbevlekt) Burgerschap komt niet vanzelf, dat kost B, Zw en Tranen. En beleid raakt en breekt in essentie het actief burgerschap af. En ik hoor structureel dat een terugtrekkende overheid het burgerinitiatief zal bevorderen? Maar burgerinitiatieven en onderlinge initiatieven worden wel erg vaak van de politieke tafel geveegd. En volgens mij moet het nu al gaan, over de haalbaarheid van lokale beleidsnota’s tussen bestuurder en burger. En tot op heden lees en hoor ik veel over steunpunten, cursussen, loketten, websites, etc.etc, maar ook niet meer.

Daarnaast lees ik veel over herverdeling van taken en verantwoordelijkheden. En volgens mij gaat het allemaal om erkenning. Mag ik als burger vinden wat mijn rechten en plichten zijn, wat ik van anderen mag verwachten inclusief de instituten, en  heeft het niets van doen met geld maar met volwaardige emoties. Dan gaat het om herkenning en miskenning. Als ik een bijstandsuitkering heb is dit dan mijn schuld, moet mijn vader blij zijn met zorg die minder wordt, als ik geen rechten heb mag ik dan boos worden, of is dit zoals het hoort? En mag ik jaloers zijn als anderen het beter lijken te hebben?

Dus mijn vraag is: wanneer mag ik het gevoel hebben ergens recht op te hebben, of ergens aan moet bijdragen? Ik vindt dat herziening van de verzorgingsstaat voor intense schaamte zorgt en dus ook voor machteloosheid.

En is een respectvolle bejegening en dus van erkenning, wellicht ook een optie om burgerschap een actief elan te geven? Voor een ieder wel te verstaan?

Op dit moment zie ik dat actief burgerschap ingezet wordt als “toverspreuk” om huidig maatschappelijke verschillen te overbruggen. Tussen gezond en ziek, weerbaar en kwetsbaar en tussen oude en nieuwe Nederlanders. Maar wat je er ook van vindt, we zijn allemaal burger met de buurt als habitat.

En als de heren en dames uit de Politiek steeds maar oproepen tot actief burgerschap dan geef je dus alleen de mensen die uit zichzelf iets doen, een schouderklopje. Dus stel ik vast dat actief burgerschap en de participatiesamenleving de sociale ongelijkheid nog groter zullen maken. Maar goede voorzieningen en goed sociaal beleid kunnen dit teniet doen. Er waar wordt nu op bezuinigd, inderdaad! Er is dus een stevige tekort aan sociale professionals en/met een ander politiek, maatschappelijk inzicht en uitvoering.

Op dit moment zijn er vele zijn gegoede burgers die niet weten hoe ze de ander kunnen bereiken en of benaderen. Wat meer van doen heeft met onhandigheid en onwetendheid dan bijvoorbeeld met discriminatie. Dit noem ik onbeholpen burgerschap! Zoals tussen buurtbewoners, overheid en woningcorporaties, we denken alles al te weten over de ander. Voor elke vraag hebben we een (google) antwoord, onderzoeken is er niet meer bij. We zouden terug moeten keren naar de ambachtelijkheid in het leven. Accepteren, geduld hebben en het bewerken van materiaal, ook als het even tegenzit. Dus actief burgerschap is meer dan ander gedrag!

Participatie in het verlengde van verzorgen, en niet in plaats van. Ervoor zorgen dat Boze buitenstaanders gedreven binnen-staanders worden, en mee helpen om de samenleving te vormen.

 

De bel gaat, godver. Ik loop naar de deur, de buurjongen. Buurman, sorry voor daarnet. Ik was boos. Ik leg mijn hand op z’n schouder en geef hem een knipoog. We voordeur-praten wat, en mijn avond kan weer beginnen. Joop slaapt, ik denk dat z’n buik vol zit. Dat denk ik, vreetzak!

Participatie. Ik ga er maar mee beginnen als goede burger.

Wie wil mij adopteren? Kost u 80.000 euro om een win-win situatie te creëren, en wederzijds te participeren. Inclusief 3 honden een Nijmeegse. Die volgens een buurvrouw, op 1 hoog- tweede huis rechts- naast de lift, een Oost Europees uiterlijk heeft (?). Wat volgens mij tegenwoordig niet altijd een voordeel is. Maar dit komt goed, beloof ik u. Zij komt uit een goede familie, zegt men!

de Pluis