Goedemorgen, u spreekt met de Pluis. Ik bel naar aanleiding van de mail die ik van u ontvangen heb, drie weken geleden om precies te zijn. Drukt u een 2 in als u vragen heeft over een mail? Nonderjuu, sta ik weer tegen een ingesproken tekst te kletsen. Met de afdeling HR. Zeg, weet u wel hoe druk wij het hebben? Nee, zeg ik beleefd dat weet ik niet, maar ik ben wel benieuwd………tuut, tuut en nog eens een tuut. (consultancybureau, Limburg)

Is mevrouw Jongmans aanwezig? Ja, hoezo. Mevrouw Jongmans en ik hebben…………..moment. Orgelmuziek klinkt in mijn wachtoor. Nee, Mevrouw Jongmans is met vakantie. Wanneer is ze weer terug? Weet ik niet, belt u eind augustus maar eens terug, goedemorgen ( ABU uitzendorganisatie – Gelderland)

Hallo met de Pluis. Goedemiddag, met Bert de Jong waar kan ik u mee van dienst zijn? U verkoopt toch Porsche’s? Jazeker, en we hebben net ons nieuwste model binnen. Een proefrit is altijd mogelijk. Mooi, dan komt ik langs als ik genoeg gespaard heb, goedemiddag! Tuuterdetuut. ( Porsche dealer Gelderland)

 

In de wetenschap spreekt met van klassieke conditionering. Dan gaat het erom, dat een mens of dier leert op een bepaalde prikkel op een bepaalde manier te reageren. Niet leren uit e.o.a. boek, maar leren vanuit een verband tussen: prikkel ( stimulus) en de reactie (respons) op die prikkel. Het aanleren van een bepaalde reflexmatige reactie.

Kijk naar mijn Joop. Als ik bezig was met het klaarmaken van zijn eten, kwijlde hij er lustig op los. Dat speeksel heeft hij echt nodig om het eten goed te kunnen kauwen, door te slikken en te verteren. Maar ik kondig het eten klaarmaken tegenwoordig altijd aan, door met een hoge stem te vragen: willen jullie eten, hebben jullie honger (stimulus)? Het antwoord van Joop is dan: het kwijlen kan beginnen (respons). En dan heeft hij nog geen kruimel gezien. Dit heet dus: klassieke conditionering.

Nu krijg ik vanuit de professionele zin niet zoveel te maken met kwijlende honden. Maar de combinatie prikkel en respons merk ik wel aan de telefoon, in de mail en tijdens persoonlijke ontmoetingen.

Nu gaat het mij te ver om elke potentiele opdrachtgever te vergelijken met een kwijlende Beagle maar…………….

 

Ik merk dat ik onbewust een aantal prikkels teweeg breng die een nagenoeg, soortgelijke respons teweeg brengt bij anderen.

Woorden als freelancer, 56 jaar, werkervaringen, spontaniteit, rappe tongval en vasthoudendheid zorgen voor een respons. De respons bestaat uit afkappen, wegwuiven, arrogantie en oordeelsvorming. Met een groot verschil tussen uitspreken en schrijven.

Dus de vraag is: kan ik prikkels voorkomen?

Ik sta op het standpunt dat ik leer, zolang ik leef. Daarna weet ik niet of dit zo blijft, want ik kan het aan niemand vragen. Leren is voor mij een permanente verandering in gedrag, kennis en door een ervaring. Nu had ik in het eerste stuk van mijn column over het principe met de woorden:  klassieke conditionering. Maar er is nog een leerprincipe wat observerend leren heet.

Ik leer van een ander. Mijn gedrag wordt beïnvloed door de mensen om mij heen. Ik imiteer niet alles, maar een beloning zet mij aan het denken. En zeker in professionele zin luidt de slogan: hoe groter het rolmodel- de status, hoe groter de kans op imitatie van het gedrag. Dit betekent voor mij dat, als ik wil weten wat voor een manager opereert binnen de organisatie, ik als eerste met z’n medewerkers.

Leren wat de gevolgen zijn van mijn gedrag, leer ik ook. En dat heet: operante conditionering. Onbevredigende gevolgen door responsen maar niet op voorhand door mij herhaald zullen worden. Dus eigenlijk gaat het over straf en beloning, en dan lijkt het weer veel op Joop’s leven.

Nu ben ik een voorstander van belonen en veel minder door straffen. Ik negeer liever wat ik niet wil zien, en beloon het gedrag wat ik wel wil zien. Niet altijd, want soms sta ik in standje gevoelig en vergeet elke wetenschap waar ik af en toe zo prat op ga, Maar goed, in essentie: beloon i.p.v. straf.

 

Als ik terugdenk aan de uitzend-teckels en consultant-bouviers, dan kan ik me goed voorstellen waarom ik de geconfronteerd wordt met het gedrag zoals omschreven. Er zijn nauwelijks meer momenten van professioneel belonen en straffen aanwezig. Ja, 1 x per jaar een beoordeling of de angst om het werk kwijt te raken. Maar ik bedoel: echt investeren op de lange termijn in mensen. Nee, dit een zeer ouderwetse gedachte.

De vraag van “hoe gaat het met u” is een blijvertje. Het antwoord daarop niet, en is nauw verbonden met de economie, omgeving en de social media. Dus de tijd.

 

Ik heb een Beagle kop op mijn schoot liggen, een boeren-fox die me strak aankijkt en een heel kleintje, die als een dame prachtig rechtop zit. Ze kunnen namelijk klok kijken en daar heeft de wetenschap volgens mij geen naam voor. Alstublieft, 3 x een prikkel en wat is uw respons? Staat op de kast en zit in een trommel. Ra, ra wat is het? Nou, opschieten dus.

 

Tulus

Hoe gaat het met u
Aantal stemmen:1 Gemiddeld: 5