De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) is marktmeester in de zorg en  heeft in samenwerking met de verzekeraars en tandheelkundige zorgaanbieders na een mislukt experiment in 2012, waarin de tandartstarieven vrijgegeven waren, de tandartstarieven in 2013 weer vastgesteld en aangepast.  Als leidraad namen zij de tandartstarieven van 2011 die door inflatiecorrecties geïndexeerd zijn met 4,5%. Vooralsnog is er veel weerstand van de consument omtrent de verzekeringspremies en zorgkosten, we gaan meer betalen voor zorg, krijgen minder vergoed en we zullen bewuster moeten omgaan met de verantwoordelijkheid van onze zorg en welzijn. Voor tandheelkundige zorgaanbieders liggen hier kansen.

Veel tandheelkundige zorgaanbieders zullen met veel genoegen hun vertrouwde behandelcodes uit 2011 tegemoet zien. De behandelingen waren namelijk goed onder te brengen in deelbehandelingen met bijbehorende codes (82 bladzijden in de prestatiebeschrijvingsbeschikking). In 2012 waren veel behandel-codes geclusterd maar bleven de behandelingen hetzelfde waardoor bijvoorbeeld de codes voor anesthesie en het etsen verdwenen (40 bladzijden in de prestatiebeschrijvingsbeschikking).

Eén van de opvallendste aanpassingen in de tandartstarieven van 2013 zijn de tarieven voor de codes Preventieve mondzorg (M-codes). Drie van de acht M-codes (M01, M02 en M03) dienen te worden gedeclareerd per tijdseenheid  van vijf minuten. De tijdseenheid kan naar behoeve worden ingevuld met voorlichtingen en adviezen, instructies, plakkleurtesten en plakscores en het verwijderen van plak en tandsteen. De behandelaars die gebruik gaan maken van deze codes zullen goed moeten vastleggen hoe lang zij bezig zijn met de verrichtingen omdat bovenstaande declaratiemethode gevoelig is voor de interpretatie van de patiënt over de tijd die nodig was voor de verkregen zorg. Mogelijke discussies hierin wil je als behandelaar te allen tijde voorkomen.

Een andere discipline van de tandheelkunde die vaak een hoop aandacht krijgt en vooral van verzekeraars, zijn de codes voor Tandvleesbehandelingen (parodontologie). Ook in 2013 zijn de verrichtingen waaruit de mondhygiënisten en tandarts-parodontologen een keuze kunnen maken flink versplinterd en uitgebreid, een verbetering ten opzichte van 2012. Maar de tarieven liegen er niet om. Een parodontaal onderzoek bijvoorbeeld varieert van 143,07 euro tot 156,57 euro en dan moet er nog behandelt worden. Eenmaal het paro-protocol doorlopen en parodontaal behandeld, mag je na een standaard nazorgbehandeling 82,07 euro betalen. Een flinke aanslag op de portemonnee en verzekeringstegoeden van de patiënt.

Er gaat dus veel veranderen voor de tandheelkundige dienstverleners en patiënten. De patiënt zal door de veranderingen en bezuinigingen  van de overheid terughoudend en vermijdend zijn in de tandheelkundige zorg die zij denken nodig te hebben. Als er geen klachten zijn is er ook geen zorg nodig, een veelgemaakte redenatie die niet zelden grote gevolgen kan hebben voor de mondgezondheid van de patiënt. De tandheelkundige dienstverleners zullen toch op een zeker moment zorg verlenen die echt nodig is en begrotingen voorleggen waar men niet meteen op zit te wachten. Hier liggen kansen voor de tandheelkundige dienstverleners. De Wet Geneeskundige Behandelovereenkomst (WGBO) verplicht de  behandelaar de patiënt dusdanig te informeren over het ontstaan van klachten en geïndiceerde behandelingen, dat zij een weloverwogen beslissing kan nemen of zij de behandeling wil afnemen of niet, ook wel informed consent. In 2013 hebben patiënten meer dan ooit behoefte aan een individuele relatie met de behandelaar. Met de WGBO als inspiratiebron zal men expliciet het tandheelkundig begrip van de patiënten (opnieuw) moeten opbouwen, want wat weten de patiënten eigenlijk van tandheelkunde?

Het tandheelkundig begrip is een tandheelkundig referentiekader waarin alle kennis en ervaringen over tandheelkunde opgeslagen ligt. Zodra de patiënt in contact komt met de tandheelkunde refereert het naar dat referentiekader. Een patiënt kan veel kennis hebben opgedaan over tandheelkunde maar relatief weinig ervaring. Andersom kan een patiënt veel ervaring hebben met tandheelkunde maar over weinig kennis beschikken. Verder kan een patiënt in beide gevallen heel veel of heel weinig kennis en ervaring hebben opgedaan. Als je als tandheelkundige dienstverlener de kans krijgt de kennis en ervaringen zo groot en zo positief mogelijk te maken, investeer je in een solide basis van waaruit de patiënt zijn of haar eigen tandheelkundige zorg als voorspelbaar en controleerbaar ervaart. Heel belangrijk voor de tevredenheid van de patiënt.

Hoe kunnen we het tandheelkundig begrip inzetten om de patiënt tevreden te houden binnen de tandartstarieven van 2013? Door zoveel mogelijk tandheelkundige kennis te delen met de patiënt over het ontstaan van mondklachten en dat in relatie te brengen met de geïndiceerde behandelingen. Het doel is het meer persoonlijke betekenis te geven en de patiënt meer intrinsiek te motiveren. We willen dat de patiënt zich afvraagt wat bepaalde behandelingen voor hen kunnen betekenen en niet afgeleid worden door wat het de tandheelkundige dienstverlener oplevert. Vooral de duurdere behandelingen en de behandelingen die periodiek plaatsvinden, zullen met minder weerstand ontvangen worden omdat duidelijk is waarom zij geïndiceerd zijn en welke gevolgen het kan hebben als de behandelingen niet uitgevoerd worden. Als bijvoorbeeld de ruimte tussen de tand en het tandvlees door een ontsteking verdiept is (een pocket) en het dient uitgebreid gereinigd te worden moet je je als behandelaar afvragen wat de patiënt weet van gezond en ongezond tandvlees. Wat zijn de kenmerken van (on)gezond tandvlees? Wat is een pocket en hoe ontstaat het? Welke rol spelen bacteriën precies in het ontstaansproces? Welke co-factoren hebben invloed op het ontstaan van tandvleesontstekingen (denk aan erfelijkheid, stress, roken en auto-immuunziekten)? Wat is de prognose en waarom? Maar vooral ook, welke rol speelt de patiënt in de behandeling en nazorg (denk aan het belang van een goede mondhygiëne en therapietrouw)?

Aansluitend op het bovenstaande draagt de tandheelkundige ervaring bij aan het inzetten van het tandheelkundig begrip om de patiënt zo tevreden mogelijk te houden binnen de tandartstarieven van 2013. Op het moment dat de patiënt te horen krijgt dat er bepaalde behandelingen geïndiceerd zijn en gevraagd wordt daar een of meer afspraken voor te maken is de tandheelkundige ervaring begonnen. Als het goed is weet de patiënt waarom de behandeling geïndiceerd is en hoe de behandeling eruit gaat zien. Tussen de indicatiestelling en de daadwerkelijke behandeling gaat de patiënt na wat het voor hem of haar betekent en schat het de mate van voorspelbaarheid en controleerbaarheid in. Als de patiënt  de praktijk weer binnenkomt moet hij gerust zijn doordat hij weet wat er komen gaat. Natuurlijk is de mate van voorspelbaarheid en controleerbaarheid tijdens de behandeling net zo belangrijk en niet te onderschatten, maar de ervaring begint niet als de boor gestart wordt. Weinig ervaring in voorspelbaarheid en controleerbaarheid is de basis van een slechte ervaring en wordt onderdeel van het tandheelkundig begrip. Bij een volgende indicatiestelling, van bijvoorbeeld een andere tand of kies, refereert men naar de eerdere ervaring die niet goed was. Gevolg is weerstand tegen de geïndiceerde behandeling, laat staan als de behandeling veel geld kost.

Door @eavanleeuwen