Een bezoek aan het herinneringscentrum Kamp Westerbork is indrukwekkend. Dit kamp heeft in de 2e wereldoorlog gefungeerd als tijdelijke opvangplaats, voordat de gevangenen op transport naar de vernietigingskampen werden gebracht. Dit museum is gehuisvest in een modern gebouw, waar de bezoekers met alle zintuigen terug in de tijd worden geleid. Eigenlijk teveel om te kunnen bevatten voor de menselijke geest. Het combineert moderne computermogelijkheden om zowel de geluiden als de beelden met de overgebleven voorwerpen interactief op je af te laten komen.
De koffers met de in alle haast gepakte spullen, de laatste briefjes voor het thuisfront, het studieboek dat na de oorlog van pas zou komen en de muziekinstrumenten die voor enige ontspanning in het kamp moesten zorgen. De foto van het jonge meisje die met een lege, wanhopige blik in de deuropening van de treinwagon staat is de hele wereld over gegaan (http://www.geschiedenis24.nl/nieuws/2008/april/Westerbork-in-beeld.html)
Wel een wrange manier om zo bekend te worden.
Naast het museum is er de mogelijkheid om lopend of met een bus naar de plaats van het kamp te gaan. Langs de weg hier naartoe staat voor ieder transport een gedenkteken.
Bij de ingang van het kampterrein staat de woning van de voormalige kampcommandant. Hoewel de woning er nu in vervallen staat bij ligt is het contrast groot met de eerder geziene foto’s van de barakken. Waar een eigen ruimte van 1 vierkante meter voor de gevangene al een luxe zou zijn geweest, zijn de meters in de woning van de commandant in overvloed aanwezig.
Het kampterrein is grotendeels leeg. Het monument met de 102.000 steentjes, dat  het aantal mensen symboliseert die van hieruit zijn gedeporteerd, doet je nogmaals beseffen van de tragedie die zich hier op deze plaats in het bos heeft afgespeeld. De knagende onzekerheid en machteloosheid moet gek makend zijn geweest.
Dat geschiedenis vaak niet direct wordt herkend, blijkt ook in kamp Westerbork het geval te zijn geweest. De barakken die eerst nog dienst hebben gedaan als opvang voor Molukkers, zijn in de jaren daarna verkocht en kregen een 2e bestemming als opslagruimte bij boerderijen. Barak nummer 67 van de beroemdste inwoner van het kamp, Anne Frank, is gedeeltelijk nagebouwd. Wel op dezelfde plaats zodat je met eigen ogen het uitzicht kunt zien dat Anne Frank van hieraf moet hebben gezien. Bij het teruglopen van barak 67 passeer ik een meisje van rond de 4 jaar die hand in hand met haar oudere broer het verhaal van Anne Frank aanhoort.
Dan stelt het meisje de vraag die eigenlijk al mijn indrukken en emoties van die dag samenvat. Zij vraagt aan haar broertje: Waarom hebben ze dat gedaan?  Dit waarom is nog dagenlang in mijn hoofd blijven hangen en wie hem kan beantwoorden, heeft veel uit te leggen.
© Jaap Rietdijk

Laatgaan

Manager Finance | Getrouwd en 2 Zoons | Columnist | Hardloper met 5 Marathons in de benen | Feyenoord | Apple | Richard Branson

Meer Columns van mij

Ik ben te vinden op:
Twitter